Systematyka fenetyczna (numeryczna) zak艂ada, 偶e nie mo偶na pozna膰 filogenezy i grupuje taksony posiadaj膮ce najwi臋cej wsp贸lnych cech, podobnie jak najstarsze systemy poczynaj膮c od Arystotelesa.
- Opisthokonta (zwierz臋ta, grzyby, wiciowce ko艂nierzykowate, Mesomycetozoa)
- Amoebozoa (ameby, 艣luzowce i kilka gatunk贸w bez mitochondri贸w)
- Excavata (eugleniny, Oxymonada, Diplomonada, Jakobidae, parabasalia, kinetoplastydy)
- Rhizaria (otwornice, promienice)
- Archaeplastida (glaukocystofity, krasnorosty, ro艣liny zielone)
- Chromalveolata (tobo艂ki, orz臋ski, kryptofity, haptofity, brunatnice, okrzemki).
Por贸wnanie podzia艂贸w systematycznych
Linnaeus1735
2 kr贸lestwa Haeckel
1866
3 kr贸lestwa Chatton
1937
2 nadkr贸lestwa Copeland
1956
4 kr贸lestwa Whittaker
1969
5 kr贸lestw Woese i in.
1977
6 kr贸lestw Woese i in.
1990
3 domeny Protista Prokaryota Monera Monera Eubacteria Bacteria Archaebacteria Archaea Eukaryota Protoctista Protista Protista Eukarya Vegetabilia Plantae Fungi Fungi Plantae Plantae Plantae Animalia Animalia Animalia Animalia Animalia
Kryteria podzia艂u
W uproszczeniu mo偶na wyr贸偶ni膰 trzy szko艂y systematyki:
Systematyka filogenetyczna tworzy taksony b臋d膮ce kladami.
- Protozoa (jednokom贸rkowe eukarionty nie zaliczone do innych kr贸lestw)
- Chromista (niekt贸re glony, np. brunatnice i okrzemki i pewne heterotrofy)
- Fungi 鈥 grzyby
- Plantae 鈥 ro艣liny (艂膮cznie z zielenicami i krasnorostami)
- Animalia 鈥 zwierz臋ta
W pierwotnej wersji przewidywa艂 podzia艂 na 8 kr贸lestw (by艂y jeszcze Archaea i Archezoa, ale autor uzna艂, 偶e nie ma podstaw do ich wyodr臋bniania). Podzia艂 ten by艂 pocz膮tkowo ma艂o popularny, gdy偶 uchodzi艂 za zbyt nowatorski, a popularn膮 teori臋 trzech domen Woesego uwa偶a za opart膮 na b艂臋dnej interpretacji danych molekularnych. Stopniowo zyskuje jednak nowych zwolennik贸w w licz膮cych si臋 o艣rodkach naukowych na 艣wiecie.
Podzia艂 Adla, Simpsona, Farmera i innych
W roku 2005 bazuj膮c na najnowszych odkryciach filogenetycznych grupa 28 taksonom贸w zaproponowa艂a nowy podzia艂 polegaj膮cy na wyr贸偶nieniu 6 grup systematycznych w obr臋bie Eucaryota (ze wzgl臋du na typow膮 dla taksonomii filogenetycznej ucieczk臋 od kategorii systematycznych autorzy nie okre艣lili ich rangi):
Podzia艂y 艣wiata 偶ywego
Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z .Nale偶y w niej poprawi膰/wykona膰 dzia艂ania: doda膰 sekcj臋 o podziale Woese i in z 1990, je艣li to mo偶liwe o tym kt贸ry z podzia艂贸w systematycznych jest najpopularniejszy.
Dok艂adniejsze informacje o tym, co nale偶y poprawi膰, by膰 mo偶e znajduj膮 si臋 na stronie dyskusji tego artyku艂u.
Po wyeliminowaniu niedoskona艂o艣ci prosimy usun膮膰 szablon {{Dopracowa膰}} z kodu tego artyku艂u.
Tradycyjny podzia艂
Najbardziej tradycyjny podzia艂, wywodz膮cy si臋 jeszcze od Arystotelesa, a utrwalony przez Linneusza to podzia艂 na dwa kr贸lestwa: zwierz臋ta i ro艣liny. By艂 on uznawany za obowi膮zuj膮cy jeszcze w pierwszej po艂owie XX wieku, a jego pozosta艂o艣ci wida膰 wci膮偶 w podzia艂ach nauk biologicznych (por贸wnaj Botanika, Zoologia, Taksonomia ro艣lin itp.). Kolejne pr贸by usystematyzowania organizm贸w 偶ywych podejmowali mi臋dzy innymi Armen Takhtajan, Arthur Cronquist i Carl Woese.
- Bezj膮drowe (Prokaryota) 鈥 organizmy bez j膮dra kom贸rkowego:
- Eubakterie (Eubacteria) 鈥 obejmuj膮 bakterie, sinice i prochlorofity
- Archeany (Archaea)
- J膮drowe (Eukaryota) 鈥 organizmy posiadaj膮ce wyra藕ne j膮dra kom贸rkowe:
Podzia艂 Cavaliera-Smitha
Konkurencyjny system autorstwa Thomasa Cavaliera-Smitha zaproponowany w 1983 i zmodyfikowany w 1998 roku przewiduje sze艣膰 kr贸lestw:
Ranga Nazwa 艂aci艅ska rangi Przyk艂ad (nazwa 艂aci艅ska) Przyk艂ad (nazwa polska) Nadkr贸lestwo Superregnum Eucaryota j膮drowe Kr贸lestwo Regnum Protista protisty Gromada Divisio Euglenophyta eugleniny Klasa Classis Euglenophyceae euglenowe Rz膮d Ordo Euglenales euglenowce Rodzina Familia Euglenaceae euglenowate Rodzaj Genus Euglena euglena Gatunek Species Euglena viridis euglena zielonaStosowane s膮 r贸wnie偶 taksony wewn膮trzgatunkowe, np. podgatunek, odmiana, forma. Nie maj膮 charakteru taksonomicznego jednostki podzia艂u w obr臋bie gatunku oparte na kryteriach fenotypowych, takie jak kultywar stosowany do klasyfikacji ro艣lin uprawnych oraz rasa. Tworzy si臋 tak偶e taksony pomocnicze poprzez dodanie przedrostka nad- (艂ac. super-, np. nadrodzina 鈥 superfamilia) lub pod- (艂ac. sub-, np. podrodzina 鈥 subfamilia).
Cesarstwo: Procaryota
Podzia艂 Whittakera i Margulis
Obecnie najcz臋艣ciej stosowanym podzia艂em jest podzia艂 na 6 kr贸lestw (regnum) w obr臋bie 2 nadkr贸lestw (superregna). Podzia艂 ten wywodzi si臋 od systemu pi臋ciu kr贸lestw zaproponowanego w 1978 roku przez Roberta Whittakera i Lynn Margulis.
Zobacz te偶
- Taksonomia
- Systematyka ro艣lin, taksonomia ro艣lin
- Systematyka zwierz膮t, taksonomia zwierz膮t
- Drzewo 呕ycia
- Klasyfikacja biologiczna
- Klasyfikacja naturalna organizm贸w
Informacje nieweryfikowalne mog膮 zosta膰 zakwestionowane i usuni臋te.
Aby uczyni膰 artyku艂 , nale偶y poda膰 przypisy do materia艂贸w opublikowanych w wiarygodnych 藕r贸d艂ach.
Systematyka organizm贸w 偶ywych 鈥 nauka zajmuj膮ca si臋 badaniem r贸偶norodno艣ci organizm贸w, klasyfikowaniem ich, katalogowaniem oraz opisywaniem. Systematyka umieszcza ka偶dy organizm (grup臋 organizm贸w) zakwalifikowany jako takson w hierarchicznej strukturze kategorii.
lunch biznesowy bsn tani hosting mieszkanie opony zimoweSystematyka genealogiczna opiera si臋 na przystosowaniu. Opiera si臋 na czterech podstawowych kryteriach: nieci膮g艂o艣ci morfologicznej, niszy przystosowawczej, bogactwa gatunkowego i monofiletyzmu (w szerszym znaczeniu).
Najtańsze bilety lotnicze do wielu destynacji - firmy szkoleniowe - piece akumulacyjne - Niezawodne regały magazynowe - domy Bydgoszcz - Markowe buty: puma ,adidas, reebok oraz nike. - Regały - Wybierz OFE z naszą pomocą. - Jesli chiropraktyka to tylko z naszymi specjalistami. - nasiona dyni - Counter-strike usb mouse rate switcher cs 1.6 - Counter-strike napist friends cs 1.6 - Counter-strike komendy hltoolz cs 1.6 - Counter-strike aktualne serwery do cs 1.6 cs 1.6 - Counter-strike cs gui download cs 1.6Hierarchiczny system takson贸w
W bardziej tradycyjnych podzia艂ach najwy偶szym taksonem jest kr贸lestwo lub nadkr贸lestwo, w nowszych przyjmuje si臋 podzia艂 na jeszcze wy偶sze jednostki 鈥 domeny lub cesarstwa. Poni偶ej przedstawiono hierarchiczny system takson贸w zgodny z tradycyjnym podzia艂em.
Nie jest to jednak zaszeregowanie raz na zawsze ustalone 鈥 cz臋sto dokonuje si臋 rewizji taksonomicznych zmieniaj膮c rang臋 i wzajemne relacje takson贸w zgodnie ze zmieniaj膮cym si臋 stanem wiedzy na temat poszczeg贸lnych grup organizm贸w (a w szczeg贸lno艣ci na temat ich pokrewie艅stw). Cz臋sto jednocze艣nie egzystuje kilka alternatywnych "system贸w" na danym poziomie, ka偶dy uznawany przez inn膮 grup臋 taksonom贸w. Wida膰 to nawet na najwy偶szym poziomie, gdzie wsp贸艂istniej膮 przynajmniej trzy r贸偶ne podzia艂y ca艂ego 艣wiata 偶ywego.
Cesarstwo: Eucaryota